Genç Bakış’ta son üç haftadır yakın tarihimizi tartışıyoruz. Bu haftaki konuklarımız ise Atatürk’ün yakın silah arkadaşı, 2. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün kızı Özden Toker ve Prof. Dr. Toktamış Ateş’ti. Kocaeli Üniversitesi’nde tıklım tıklım dolu bir salonda İnönü ile ilgili pek çok iddiaya açıklık getirdiler. SMS anketinin konusu ise ‘IMF ile anlaşma yapılsın mı?’ şeklindeydi. Yüzde 97 hayır çıktı. İşte programdan satırbaşları:
Özden Toker 
- ‘Mustafa’daki Atatürk benim Atatürk’üm değil.
- Atatürk bize çok sık gelirdi. Kısa süren evliliğinden sonra aile özlemini bizde giderirdi. Bize hep çocuklar kendinize güvenin, hep soru sorun derdi.
- Atatürk bizim evi laboratuvar olarak görürdü. Devrimler ilk bizim evde denendi, kabul edildi ve yaşandı.
- Topluluk önünde yaşanan bir tartışmadan sonra babam Atatürk’ten özür dileyerek dinlenmek istediğini söylüyor. Atatürk tamam diyor ve babam istifa ediyor. Yerine Bayar geliyor. Ama sonra babam ve Atatürk’ün dostlukları devam ediyor.
- Atatürk maddi olarak da babama bir ağabey gibi sahip çıkmış. Yemek odasının parasını cebinden ödemiş. Ayrıca babama maaş bağlamış. 1925’te 1000 lira maaş veriyormuş. 1927’de 2000 liraya ve dargın oldukları 1937’den itibaren de 3000 liraya çıkarmış. Bize de yükseköğrenimimizi tamamlamamız için para bırakmış. Yani şartlı bir miras. Bu bize, Atatürk’ün eğitime verdiği önemi gösteren bir vasiyeti.
- Babamın çok partili hayata geçme konusunda hiç tereddüdü olmadı. İyi ki geçtim, bundan sonrakiler bu kadar şanslı olmayabilir ve demokrasiye kolay geçilemeyebilir derdi.
- Köy Enstitüleri babam için büyük bir ideal, büyük bir rüyaydı.
- Bizim evde iftar sofraları kurulurdu. Annem beş vakit namaz kılardı.
- Zamanında babama, “Neden daha çok Allah lafını, dini öğeleri kullanmıyorsun?” diye sorduklarında, “Biz dinin politikaya alet edildiği dönemden geldik. İstesem âlâsını yaparım, nasıl yapıldığını bilirim. Ama zararını da çok iyi biliyorum, o yüzden yapmam” derdi.
- Atatürk ve babam görüşmedikleri dönemde Celal Bayar ve Sabiha Gökçen aracılığıyla her zaman haberleşir, birbirlerine mektuplar yazarlarmış.
- Atatürk’ün İstanbul’daki cenaze törenine suikast endişesi sebebiyle gitmedi.
- Anıtkabir’in yapımı İkinci Dünya Savaşı sebebiyle gecikti.
- Cumhurbaşkanı’nın değiştiğini fakat cumhuriyetin devam edeceğini gösteren en güzel şey, paraların üzerindeki resmin değişmesi. Babam da bu sebeple paraların üzerine kendi resmini koydurtmuştur.
- Lozan masasının Anıtkabir’e konulması gerekir. Oraya yakışır.
- Elbette ki ekmek karnesiyle ekmek yemek zor bir şey. Fakat o dönemde babam cumhurbaşkanı olmasına rağmen biz de öyle yedik. Yeteri kadar kömür yoktu. Babam çalışma odasında kalın paltosunu giyer, atkısını sarar öyle çalışırdı. Bizim evimizde kimseden farklı bir şey olmazdı. Ben 3 sene aynı paltoyu giydim.
- Babam borcu hiç sevmezdi. Bu yüzden ülkenin en zor dönemlerinde bile dış borcu hiç düşünmedi.
Toktamış Ateş
- İsmet Paşa hiçbir zaman askerin kışladan çıkmasını istememiştir.
- Mustafa filminde bazı abartılar var. Mesela en yakın arkadaşlarını idama gönderdi gibi. Atatürk’ün idam sehpasına gönderdiği hiçbir arkadaşı yoktur.
- Atatürk’ün vefasız olduğunu söylemek çok ciddi bir haksızlıktır.
- İsmet Paşa 1960 ihtilalinde gerçekten idamların durdurulmasını istemişti. Cemal Gürsel de idamlardan yana değildi. Milli Birlik Komitesi’ni oluşturanlar genç subaylardan etkilenmiş ve idamlara evet demişlerdir.
- Talat Aydemir’in liderliğinde iki kere darbe teşebbüsünde bulundular. Onları durduran tek güç İnönü’nün tarihsel şahsiyetiydi. Yoksa Türkiye, Suriye gibi, Meksika gibi bir darbeler ülkesi olacaktı.
- İsmet Paşa ile Celal Bayar arasında siyasi bir anlaşmazlık vardı. Ama İsmet Paşa 1960’da “Kuyudan Adam Çıkarma” eleştirileri altında Bayar’ın affı için uğraşmıştır.
- Demokrat Parti’nin ciddi hataları vardır. İsterseniz hilafeti bile getirebilirsiniz diyen, ülkemize ışık saçan Halkevlerini kapatan, Köy Enstitülerini öğretmen okuluna çeviren Demokrat Parti’dir.
- İnönü zamanında bir tek imam hatip açılmıştır. Çünkü siz Milli Eğitim’in çağdaş kuralları içinde din adamı yetiştirmezseniz o zaman din adamı yetiştiren, yeraltında karanlık güçler oluyor. Bu sebeple İsmet Paşa’nın imam hatiplere göz yumması, açması aydın kafalı din adamları yetiştirmek sebebiyledir. Ama sonra maalesef imam hatipler bir siyasal araç olarak kullanıldı ve oradaki çocuklara yazık oldu.
- CHP Sivas Kongresi’nden beri ortanın solundadır.
- İsmet İnönü Atatürk’ün heykellerini kaldırdı meselesi yanlıştır. İsmet Paşa’nın Atatürk’ün tek heykelini bile kaldırması söz konusu değildir.
- İsmet Paşa’nın camileri ahır yapması ve Kuran-ı Kerimleri toplatması gibi bir şey de asla söz konusu değildir.
- Atatürk demokrasiye hasret duyardı. Çok partili hayat O’nun hayaliydi.
- Lozan çok büyük bir başarıdır. Lozan’a imzayı atan İsmet Paşa’dır ama her konuda Atatürk’ten direktif almıştır.
Özetin özeti: Gençlere yakın tarihimizi öğretmenin mutlaka bir yolunu bulmalıyız! |